Sunday, September 5, 2010

an lá ar shábháil Tiobraid Árann an iománaíocht...


Ba é ceann de na cluichí móra i stair na hiománaíochta, gan dabht, cluiche ceannais an lae inniu.

Níor bhain Cill Chainnigh, faoi dheireadh thiar, craobh na hÉireann amach don chúigiú huair as a chéile.

Bhí ar intinn agam le tamall anuas dul chuig tábhairne Éireannach chun féachaint ar an gcluiche, ach d'fhan mé sa bhaile. Caithfidh mé a admháil gur cheapas roimh ré go bhfaigheadh Cill Chainnigh an ceann is fearr i bhfianaise na caoi a raibh an cluiche i gcoinne fhoireann Chorcaí buaite acu taobh istigh de fhiche nóiméad.

Fuaireas deis áfach an cluiche a fheiscint ar an idirlíon. Cluiche iontach corraitheach. Bhris an dúchas amach trí chamáin na dTiobradach.

Agus tar éis na réime glórmhaire tá na fathaigh mhóra buaite.

Agus is fearrde an iománaíocht é.

Sunday, August 22, 2010

dhá lá ar neamh agus trí chinn de shlisíní friochta i mbaguette... (II)

12.07.2010...

...Ar dtús spaisteoireacht bheag i mBun Abhann Dalla. Lá breá gréine. Tá both gutháin taobh leis an túr. Níor chuala mo bhean chéile an logainm "Bun Abha Dalla" riamh. "San fhoirceann eile den tír atá tú!"


Ar aghaidh liom go Bun Abhainn Duinne.


Gabhar agus dealbh de ghabhar mar leacht cuimhneacháin don ainmhí deireannach a dealaíodh sa bhriseadh amach de ghalar crúibe is béil sa bhliain 2001. Ní gá a rá gur ghabhar é.

Tá Maol Chinn Tíre le feiscint sa chúlra. Is é Bun Abhainn Duinne an cuan is gaire d'Albain ar an taobh eile de Shruth na Maoile.


Agus an t-amharc isteach ar Ghleann Duinne.

Tá cibé póit a bhí orm ón oíche roimhe leáite in áilleacht na háite.

Ar an tslí go Ceann an Toirr thiomáineann fear ón India agus mé féin cúpla uair thart ar a chéile, cúpla focal á mhalairt againn gach uair. Mo dhála féin, bhí an radharc ón mbóthar cósta ag cur lúcháire air agus caithimid gach duine againn stopadh ó am go chéile chun an áilleacht a shú isteach.

Agus cén fáth nach mbeinn ag sú na háilleachta? Nach raibh mé i nGleannta Aontrama ar lá gréine? An dara lá ar neamh.

Is é Ceann an Toirr an pointe is cóngaraí d'Albain.


Tá túr ann in aice don charrchlós. Ar bharr an túir bhí ceathrar againn bailithe faoi dheireadh. An fear ón India agus lánúin ó Bhóthar na bhFál i mo theannta.

Mhínigh an Béal Feirsteach agus mé féin an logainm Maol Ceann Tíre don fhear ón India.

"Ní dócha ach go gcuireann sé ionadh ar na daoine thall ar an oileán siúd go bhfuil radharc chomh soiléir acu anall ar an mórthír."

Níor tháinig liom gan an abairt sin a rá i dteannta an fhir ón India mar bhí mé cinnte de go raibh an leagan droim ar ais sa treoirleabhar taistil aige. Seans go scaipfeadh sé an leagan ahem... ceart ar fud na fo-ilchríche.

An Bhinn Mhór agus an t-oileán darb ainm Reachrainn mar a nochtar chugat iad ar Cheann an Toirr.

Seoid i bhfolach i gcúlchríoch Na Binne Móire.

Ó láthair amhairc siar ó Bhaile an Chaisleáin tá Reachrainn agus An Bhinn Mhór go díreach os do chomhair amach, agus cósta na hAlban freisin, fiú amháin suas go dtí sliabhraon a raibh a bheanna arda le feiscint i bhfad i gcéin. Am Monadh, b'fhéidir?


I Muileann na Buaise thiomáinim go mall trína sluaite den Ord Oráisteach a raibh máirseáil acu sa bhaile an lá céanna.

Agus arís i bPort Rois, sluaite móra den Ord Oráisteach, ní ba mhó ná i mBushmills. Thiomáinim go mall arís trína sráide. Bhí ar intinn agam dul síos chuig an phromenáid. Thart ar thimpeallán amháin ar dtús, agus ansin tá timpeallán eile romham.

Ach ón timpeallán sin feicim go bhfuil scliúchas ar siúl idir na póilíní agus ógánaigh éigin. Tá aird na sluaite thart timpeall tarraingthe ar an eachtra, agus ritheann cuid acu go fonnmhar i dtreo láthair an scliúchais.

Le huimhirchlár ó BhÁC b'fhearr gan dul thar fóir agus an t-ádh a shárú. Agus b'fhearr gan bacadh leis an bpromanáid a thuilleadh.

Feicim comhartha bóthair le Doire air. (Bhuel, ní "Doire" go díreach a bhí air...)

Ar aon nós, as go brách liom!

Saturday, August 21, 2010

dhá lá ar neamh agus trí chinn de shlisíní friochta i mbaguette... (I)

Ag teacht amach as an gcarrchlós ilstórtha dom i mBÁC, ba bheag nár dhírigh an carr a bhí ar cíos agam a shrón go huathoibreach i dtreo an M7. Ba bheag nár ligeas cead a chinn dó mar faoin am seo bhí tuirse orm tar éis an mhochéirí ar maidin.

Agus thairis sin bhí lear leabhar ar an suíochán cúil - príomhchúis mo sciuirde ar lár na cathrach - agus fonn orm dul i mbun iad a léamh.

Ach faoi dheireadh dhein mé mar a bhí beartaithe agam roimh ré agus thug mé aghaidh ar an Tuaisceart.

Ba amhlaidh go raibh ar intinn agam cúpla lá a chaitheamh i gceantair nach raibh mé iontu go ró-mhinic le linn mo shaoil. Agus ar an ábhar gur tharla go raibh mé i mo aonar an babhta seo bhí buntáiste na saoirse agam san áireamh.


10.07.2010...

...Táim ag baint fúm in óstán Ibis ar imeall lár na cathrach i mBéal Féirste. Ceann de na foirgní nua nach raibh ann thart ar fiche bliain ó shin, an uair deireannach a bhí mé sa chathair seo.

Ba bheag nach bhfuil claochlú iomlán tagtha ar an atmaisféar idir an dá linn.

Sa limistéar coisí dom téim isteach in ionad siopadóireachta a d'osclaíodh dhá bhliain ó shin. Téann sé i bhfeidhm go fabhrach orm. An ceann is fearr dá bhfaca me riamh? Nó geall leis? B'fhéidir é. Ach beagáinín ró-ghaofar sa gheimhreadh, mar a mhínionn bean óg ón bPolainn dom, freastalaí na bialainne ar ith mé mo bhricfeasta inti.

Agus dála an bhricfeasta féin. Ó tharla nach raibh an bhialainn ach go díreach tar éis a doirse a oscailt, ní raibh dá raibh ar an mbiachlár ach rud amháin ar fáil: trí chinn de shlisíní bagúin friochta (le citseaip, má bhuaileann an tallan thú) i mbaguette. Más buan mo ghoile... mo leithscéal, mo chuimhne.

Tromluí ifreannach don fheoilshéantóir an méid sin, gan dabht - agus ní amháin don fheoilshéantóir. Níorbh fhada go raibh an t-aigéad gastrach ag brúchtadh aníos.


Ach ní raibh aon chaill ar na cappuccini.

Ó chruinneachán gloine an ionaid tá radharc breá ar an gcathair.


Tógadh ar ghrinneall na Féirste tráth den saol an clog seo. Ach níorbh fhada go raibh sé ag déanamh aithrise ar an túr i bPisa.

Thiomáin mé thart ar Ardeaglais Naomh Áine. Eaglais iontach Rómhánúil. Nuair a tógadh í d'úsáideadh clocha ó gach contae in Éirinn. Músclaíonn an siombalachas smaoineamh fuascailteach ionam.


Ní as aon chloch amháin an tÉireannach.

Bhí mé in áiteanna nach raibh mé riamh iontu...


agus anseo...


agus anseo...


agus san áit seo:


11.07.2010...

... fós in Ibis. Bricfeasta san ostán inniu. Gnáthbhricfeasta an babhta seo, mar a déarfá.

Déanaim cuairt ghairid ar an gCultúrlann i mBóthar na bhFál. Is deas an áit í. Imeachtaí do pháistí ar siúl ar an urlár uachtair. Rogha mór leabhar acu. Gaelscéal ar fáil, ní nach ionadh - bhí Gaelscéal ceannaithe agam cheana féin i lár na cathrach.

Scamaill bhána sa spéir. Lá breá gréine atá ann.

Thiomáinim amach trína bruachbailte ó thuaidh agus ar aghaidh liom suas an cósta.

Tá an dún ina sheasamh go fóill.

I mbun a n-ullmhúcháin i Latharna don oíche roimhe...

Cá bhfuilim anois? I Maighean Rátha, i Rathluirc?

I nGleann Arma atáim.

Cúpla ciliméadar dár gcionn i gCarnlach agus níl a thuilleadh den chineál le feiscint. Seachas Bratach na dTrí Dath, b'fhéidir, ina haonair ar faiteadh sa ghaoth ar bharr cuaille.

Dhein mé stop i mBun Abhann Dalla. Comhartha le cón uachtair reoite (coipthe) air feicthe agam agus bhí fonn cóin uachtair reoite (coipthe) orm dá bharr. (Níl siad ar fáil sa Ghearmáin.)



Phairceáil mé an carr agus bhí mé ag dul síos an tsráid nuair a chuaigh mé thart ar doras oscailte tí tábhairne. Agus chuala mé fuaimeanna aithnidiúla ag teacht amach uaidh. Cluiche ceannais chraobh na Mumhan san iománaíocht a bhí ar siúl ar an teilifís. Na leaids istigh chomh heolach leis na Mumhnaigh féin ar an gcluiche is fearr dá bhfuil. Nach raibh a fhios agam cheana féin gurb amhlaidh atá?

D'ól mé pionta leanna duibh. Bhain sé sásamh as. Bhain mé tátal as freisin; d'fhág mé an carr mar a bhí agus chuaigh mé chuig an t-óstán agus chuir seomra in áirithe le haghaidh na hoíche.

Níor leasc liom fanacht san áit seo. Mar nach raibh sé aitheanta agam i ngan fhios dom féin píosa beag lastuaidh de Latharna? Go fo-thairseachúil, mar a déarfá? An chéad lá ar neamh.

Ar ais arís go dtí an teach tábhairne liom. Ní ba dhéanaí casadh lánúin Spáinneach orm. Bhí cluiche ceannais de chorn an domhain ar siúl an tráthnóna céanna. D'fhiafraigh an bhean díom cá raibh na camáin le cheannach mar ba mhaith léí ceann a chrochadh ar an mballa san árasán i Madrid. Roimh dheireadh na hoíche bhí camán bronnaithe uirthi ag fear cairdiúil ón áit - agus bhí corn an domhain acu freisin. Sár-oíche gan dabht.

Thart ar mheán oíche bhíos ar ais sa seomra óstáin ag itheadh mo héisc agus sceallóg. Agus ag iarraidh an phóit a bheadh agam ar an lá dár gcionn a thomhas.

Ach ansin thosaigh mé ag fealsúnacht liom nach mbeinn ar an gcéad duine de shliocht an Niallaigh ar tháinig buaireamh cloiginn air sa taobh sin tíre. Chuir sin ar mo shuaimhneas mé agus chruinnigh mé mo mhisneach arís.