Wednesday, July 31, 2013

die Zehntscheune - an scioból deachúna





Bhí mé san áit bheag seo an tseachtain seo caite. Uffenheim ainm na cathrach bige agus tá sí san Fhrancóine Láir. Ba é sa bhliain 1103 a céadluadh sna seanchaipéisí í agus ón Impire Cathal IV a bhfuair sí a cairt cathrach sa bhliain 1349.

Amhail cathracha meánaoiseacha eile abhus tá balla thart timpeall uirthi agus go leor seantithe le feiceál ann.

Tharraing na tithe thuas mo aird. Mar a fheictear ar an bhfógra is cuid de mhúsaem iad sa lá inniu.

Is beag duine ar na saolta seo a bhfuil a fhios acu cad is scioból deachúna ann. In ionad na deachún agus an sciobóil deachúna, áfach, tá an cháin eaglaise agus na coimisinéirí ioncaim sa lá inniu.

Sunday, June 30, 2013

"an té a choigleann an tslat, milleann sé an mac."


Ar na leabhair ar tháinig mé orthu agus mé ag glanadh amach theach mo mháthar anuraidh bhí "Caint is Caidreamh" le Peadar Ó Donnabháin. Is leabhar do fhoghlaimeoirí é atá roinnte i 50 caibidil, nó mar sin, agus tá cur síos i ngach caibidil ar ghné éigin de ghnáthchúrsaí an tsaoil. Bíodh gur leabhar do fhoghlaimeoirí é, níl sé tur teagascach ar chor ar bith de bharr é abheith lán de fhaisnéis.

Agus, níos tábhachtaí fós, ní cheileann an t-údar a chuid tuairimí ar an léitheoir! Cé gur foilsíodh sa bhliain 1976 é, ní féidir a mhaíomh go bhfuill na tuarimí trí chéile ró-nua-aimseartha!

Mar Shampla, an chaibidil dar teideal "An té a choigleann an tslat, milleann sé an mac."

"An té nach n-oiltear i gceart le linn a óige, tá seans ann go mbeidh sé ina choirpeach níos déanaí. Má sparálann an tuismitheoir an tslat, tá saol mí-ámharach i ndán don pháiste."

"...níl rud is éifeachtaí chun smacht a chur ar an aos óg ná úsáid mheasartha a bhaint as an tslat."

"Duine óg a ligtear leis gach ní a dhéanamh de réir a thola, tá contúirtí i ndán dó ar ball. Ní bheidh sé umhal d'aon duine;..."

"Diaidh ar ndiaidh, gach seans, déanfaidh sé iarracht airgead a fháil go mídhlisteanach,..."

Agus luann sé an seanfhocal breá úd: "An tslat nuair a chruann le haois, is deacair a shníomh ina gad."

B'fhéidir go gcruthaíonn na téipeanna a foilsíodh sna laethanta beaga go raibh an ceart ag Peadar Ó Donnabháin tar éis an tsaoil!

I gcásanna áirithe, chun na fírinne a rá, ní hé gur trua gur theip ar an athair a dhóthain úsáide a bhaint as an tslat ach gur trua gur bhain sé úsáid aisti an chéad lá riamh!

Friday, May 31, 2013

superhirn - sárinchinn


Bhí an duine seo ar an teilifís ar na mallaibh. Rüdiger Gramm is ainm dó agus is curadh na meabhairuimhríochta é. Is féidir leis uimhir i gcumhacht uimhreach eile a ríomh agus an toradh a fhógairt ar an toirt.

Ba í an chéad toradh a ríomh sé ná 73 i gcumhacht 12. Ceann eile 83 i gcumhacht 20, uimhir le 39 deachúil an toradh air sin.

Is amhlaidh gur gnáthduine é, mar a déarfá. Ní idiot savant nó níl uathachas i gceist. Tá corpus callosum tiubhaithe ann, áfach, rud atá faighte amach ag na heolaithe (corpus callosum an droichead idir an dá leath den inchinn). I gcomparáid le cás an ghnáthduine, is lia réigiúin na hinchinne a mbaineann sé úsáid astu dá bharr.